Burn-out: opgelet, gevaar!

46

Winter is coming. Doorgaans is de winter het seizoen waarin de vermoeidheid toeneemt. Een vermoeidheid die af en toe tot een zogenaamde ‘winterdepressie’ uitgroeit. Een seizoen waarin het kouder is, vergt meer energie van ons. Een seizoen waarin alles ook somberder is, werkt soms in op ons gemoed. We vertrekken naar het werk nadat we het ijs van onze autoruiten hebben gekrabd en keren terug huiswaarts wanneer het al donker is.

Voeg daar een overheersend gevoel van onbehagen aan toe en we hebben helemaal geen zin meer om het huis uit te komen of te gaan werken.

Maar er is ook goed nieuws, want na de winter komt altijd de lente! Bovendien bestaan er manieren om dit vervelende gevoel het hoofd te bieden.

Veel leesplezier ... en kop op!

Nieuwsbrieven

  • Wanneer je energiereserves uitgeput raken...

    In België neemt het aantal burn-outgevallen snel toe. Eind 2017 waren meer dan 140.000 Belgen er het slachtoffer van, een stijging van 39 % op vijf jaar tijd. In 2017 heeft het RIZIV bijna twee miljard euro uitbetaald aan langdurig zieken met mentale problemen, waaronder een burn-out. Maar waarover gaat het hier precies? Bestaan er meerdere types van burn-out? Wat zijn de voortekens? Hoe kunnen we een burn-out voorkomen? Hoe gaan we er binnen tien jaar voor staan? Enkele antwoorden.

    Het werkwoord 'to burn-out' betekent letterlijk 'opbranden' als gevolg van een te grote vraag naar energie, kracht of middelen. De herkomst van het woord 'burn-out' is in dat opzicht ook heel interessant. Het gaat om een woord uit de ruimtevaart dat verwijst naar een raket die tijdens het opstijgen zonder brandstof valt, waardoor de motor oververhit kan raken en de raket dus riskeert te ontploffen. Het beeld spreekt boekdelen. De term wordt vandaag vooral in een medische context gebruikt. De definitie ervan luidt: “een vermoeidheid die zich geleidelijk aan manifesteert bij werknemers die gedurende lange tijd gebukt gaan onder stress waarover ze geen controle hebben”. Een burn-out is dan ook het gevolg van chronische stress op het werk die bij de werknemer tot zo’n grote spanning leidt dat hij of zij zich niet meer kan ontspannen. Maar deze staat van vermoeidheid ontstaat niet van vandaag op morgen. Er gaat vaak heel veel tijd overheen (weken, maanden), waardoor het ook logisch is dat het lang duurt om ervan te herstellen. Bij wijze van samenvatting kunnen we een burn-out omschrijven als de depressie van de werknemer.


    Verschillende vormen

    Burn-out is een complexe ziekte die in meerdere vormen voorkomt. Artsen en psychologen onderscheiden drie categorieën:

    • De eerste is burn-out door een te hoge werkdruk. Dit type van werkgerelateerde vermoeidheid ten gevolge van een te hoge werkdruk wordt vaak vastgesteld bij personen die alsmaar harder en meer werken in hun streven naar succes. Ze zijn bereid hun gezondheid en gezinsleven op het spel te zetten om hun ambitie waar te maken. Daardoor gaan ze al klagend en mopperend door het leven.
    • De tweede categorie is cynisme. Personen die aan deze vorm van burn-out lijden, voelen geen passie meer en halen geen plezier meer uit hun werk. Ze steken dit niet onder stoelen of banken en nemen afstand van hun werk. Er treedt een soort onverschilligheid op, die soms tot cynisme en het ontlopen van verantwoordelijkheden leidt. In grote lijnen: “Niets is nog van belang” of “Alles is waardeloos, idioot, stom”.
    • Ten slotte is er nog werkgerelateerde vermoeidheid. Deze vorm van burn-out doet zich voor wanneer iemand zich onmachtig, ongeschikt of onbekwaam voelt om aan de eisen van zijn of haar werk te voldoen. Deze werknemers zijn vaak passief en gedemotiveerd.


    Voortekens

    Omdat een burn-out zich traag ontwikkelt, is deze ziekte veel moeilijker op te sporen dan andere. En wanneer ze dan toch wordt vastgesteld, is het vaak te laat. Er zijn verschillende tekens die de hr-afdeling of de medewerker erop kunnen wijzen dat er zich geleidelijk aan een burn-out ontwikkelt. Het belangrijkste voorteken is het gevoel dat je voortdurend met werk wordt overstelpt. Dossiers stapelen zich op, je mailbox puilt uit, vergaderingen volgen elkaar in ijltempo op. Een tweede teken (tegelijk ook een symptoom van depressie) is een aanhoudende vermoeidheid. Ook al heb je goed geslapen, je bent toch niet uitgerust. Je hebt als het ware al je energie opgebruikt en niets lukt er nog. Deze vermoeidheid leidt soms tot een verlies van eetlust of, daarentegen, een overmatig gebruik van vervangmiddelen zoals sigaretten of alcohol. De gevolgen hiervan, die ook voortekens zijn: een totaal gebrek aan lichaamsbeweging, een verlies van zelfachting, emotionele verwijdering en, uiteindelijk, maatschappelijke vervreemding.


    Wat zegt de wet?

    In België zijn werkgevers verplicht om de psychosociale risico’s (PSR) in hun onderneming te beoordelen en maatregelen te nemen om ze te voorkomen. Ze moeten dus de preventie van PSR’s opnemen in hun preventiebeleid voor beroepsrisico’s. Werkgevers zijn verplicht om in hun onderneming een beleid te voeren dat het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk bevordert. Dit beleid volgt de principes van de risicoanalyse. Op basis van zo'n analyse werkt de werkgever passende preventiemaatregelen uit om de gevaren te elimineren, schade te voorkomen en de negatieve gevolgen te beperken. 


    Hoe een burn-out voorkomen?

    Elke onderneming ontwikkelt haar eigen actieplan om burn-outs te voorkomen. De structuur van dit plan hoeft niet voor elke onderneming dezelfde te zijn. Bovendien verschillen de preventiemaatregelen vaak naargelang de bedrijfssector. Wel bestaan er verschillende manieren om samen beter aan preventie te doen.

    1. Betrek het personeel bij de preventie. Iedere persoon in de onderneming, van de directie, hr, vakbond, personeel ... moet actief bij de preventie worden betrokken.
    2. Communicatie (zie onze news #26 over het belang van transparante communicatie) is uiteraard een andere belangrijke factor bij de uitvoering van het actieplan. Geruchten, slechte communicatie ... leiden tot stress en misverstanden, en werken rechtstreeks in op de factoren die een burn-out kunnen veroorzaken.
    3. Draag zorg voor je medewerkers. Veel hr-afdelingen of directies denken dat een pingpongtafel of gratis koffie volstaan om medewerkers zich goed te laten voelen. Zorg dragen betekent medewerkers helpen een evenwicht te vinden tussen werk en privé, tussen autonomie in hun werk en verplichting.
    4. Geef iedere medewerker een duidelijke functiebeschrijving. Dat lijkt overbodig, maar heel wat organigrammen zijn onduidelijk of slecht uitgewerkt. Niet weten wat je mag doen of hoever je in je werk mag gaan zonder dat je iets doet wat je achteraf kan worden verweten, is een constante bron van stress en kan tot een burn-out leiden.

    Tot slot bestaan er federale initiatieven van de overheid die helpen om de zogenaamde “uitputting van het zichzelf-zijn en het onvermogen om het leven dat je leidt het hoofd te bieden” aan te pakken.

     

Videos

  • Een pauze geeft inspiratie #3

    Ontmoeting met Fabien Vander Auwera, HR Manager - Intermarché

     

Inspiratie

  • Tips en getuigenissen

    In België heeft de minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) enkele maanden geleden een preventiecampagne gelanceerd om burn-outs sneller op te sporen en te behandelen. Op de website stressburnout.belgie.be vind je tips en getuigenissen voor zowel werknemers als werkgevers.

    “Het doel van de campagne is de burgers te oriënteren naar de juiste instanties voor ondersteuning”, aldus Maggie De Block in april jongstleden. “Het komt erop aan om de dagelijkse verplichtingen en stressfactoren goed af te stemmen op je draagkracht en de zaken die je energie geven. Het is een kwestie van het juiste evenwicht te vinden.” 

    Bron: stressburnout.belgie.be

  • En dat is nog niet alles ...

    In België heeft de staat een hele reeks tools ontwikkeld om ondernemingen te helpen de risicofactoren van een burn-out te begrijpen en aan te pakken. Zo stelt de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg gratis een aantal tools ter beschikking om burn-outs te voorkomen en het welzijn van de werknemers te onderhouden en te verbeteren.

    Bekijk deze tools en goede praktijken

    Voor kmo’s bestaat er ook een tool voor het psychosociale welzijn. Deze kan op de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg worden gedownload. Raadpleeg deze hier

     

     

Wist je dat?

  • 1,2 M !1,2 M !

    In België lijden er naar schatting 1.200.000 mensen aan een depressie. Dit aantal is de voorbije tien jaar verdubbeld. Depressie wordt vooral bij vrouwen vastgesteld, omdat zij sneller de weg naar een specialist vinden. 

    Eén op de vijf patiënten bevindt zich in de leeftijdscategorie 51-60 jaar en wat nog verontrustender is, is dat sinds kort ook jonge kinderen (tussen 0 en 10 jaar) door de ziekte worden getroffen. Volgens het RIZIV worden er in België vierduizend kinderen voor depressie behandeld.